Wychowanie a wartości

     Rodzina odgrywa ważną rolę w rozwoju i kształtowaniu osobowości człowieka. Jest ona miejscem przepływu uczuć, które określają właściwą danej rodzinie atmosferę. Ten właśnie klimat wpływa na rozwój osobowości dziecka i kształtowanie jego społecznych reakcji na otaczający świat. Wspólnota rodzinna jest terenem doświadczalnym, w którym wypróbowuje się idee i postawy, otrzymując ich odbicie. Pozwala to uporządkować obraz samego siebie. To rodzice przekazują dzieciom wartości i normy ich przestrzegania, zwracając uwagę na:
- kształtowanie właściwej oceny wartości - o wartości człowieka decyduje to, kim jest, a nie to co posiada,

- poszanowanie godności w każdym człowieku,
- gotowość niesienia pomocy drugiemu.

     Wartości pozostaną tylko słowami, o ile nie będą poświadczone życiem tych, co je głoszą. Rodzina jest pierwszą i podstawową szkołą uspołecznienia. Misja wychowawcza wymaga, ażeby rodzice przekazali pojęcia, tworząc postawy, które uczynią dziecko aktywnym członkiem społeczeństwa. Największym "posagiem", jakim rodzina może obdarzyć swoje dzieci, jest to, co nazywamy dobrym wychowaniem. Dobre wychowanie zmierza do osiągnięcia sztuki dokonywania trafnego wyboru między różnie pojętymi wartościami. Można rozróżnić takie oto wartości: 

-  fizyczne i cielesne: piękno, siła, zdrowie,
- ekonomiczne: bogactwa, dobra lokalowe,
- społeczne: prawo, ład, sprawiedliwość,
- etyczne: wygląd, literatura, sztuka,
- intelektualne: nauka, odkrywanie prawdy, rozwój wiedzy,
- moralne: dobro, miłość, zgodność z sumieniem,
- religijne: cele nadprzyrodzone, zjednoczenie z Bogiem.

     Prawdziwe wychowanie powinno dążyć do tego, by dziecko w miarę wzrostu i dojrzewania samo chciało uczestniczyć w procesie wychowawczym. Trzeba usamodzielniać dzieci i uczyć je odpowiedzialności za siebie.

     W grupie rówieśniczej dzieci napotykają na różnorodne sytuacje. Różne są też formy reagowania na nie. Jest to między innymi agresja słowna i fizyczna. Fizyczna - dominuje wśród chłopców, którzy często konflikty rozwiązują bójkami. Słowna - równie dotkliwa w skutkach, jest domeną dziewcząt, Są to trudne do wykrycia, subtelne sposoby ośmieszania, plotkowania, nękania a nawet manipulowania związkami przyjaciół.

     Osobny problem stanowi proces demonstrowania władzy przejawiający się wykorzystywaniem słabszych kolegów. Często też osobami wybieranymi na tzw. ofiary są osoby nieśmiałe, ostrożne, wstydliwe, słabe fizycznie mające wyraźnie obniżoną samoocenę. Osoby te próbują same rozwiązać swój problem, radzić sobie w złych dla nich sytuacjach, nie mówiąc o tym rodzicom i wychowawcom.

     W takich właśnie przypadkach konieczne jest wspólne działanie rodziców i szkoły. Wspólnie opracowanie działanie może uchronić dzieci przed ewentualnymi groźnymi dla nich sytuacjami. Obowiązkiem rodziców i nauczycieli jest troskliwie czuwać nad ich bezpieczeństwem. Szczególnie ważną rzeczą jest, by wytworzyć nawyk dyskusji, dialogu, rozmów na tematy codzienne.

     Powinniśmy zdawać sobie sprawę, że dom rodzinny powinien być oazą spokoju, odpoczynku, a szkoła bezpiecznym miejscem zaspokojenia "głodu wiedzy" dzieci.